16 Haziran 2026

İstabul'da Deniz Havası

M Akif Eyler

İstanbul'da "deniz kokusu" almanın en ucuz yolu Şehir Hatları vapurları. Bunlardan üç tanesi iyi bilinir ve yaygın olarak kullanılır:

  • 1970'lerde her gün bindiğim Kadıköy-Karaköy vapuru
  • Eminönü'de "Bosfırıs" diye turistleri çeken Boğaz vapuru
  • Deniz deyince ilk akla gelen Ada vapurları
Az bilinen iki tanesini de listeye ekleyelim. Kabataş'ta yeni açılan aktarma merkezinde bir çok ulaşım aracı bir araya geldi:
Tramvay, otobüs, füniküler, vapur, deniz motoru
(Kabataş–Mecidiyeköy metrosu buraya gelecek)

Kabataş aktarma/transfer merkezi

1. Buradan kalkan bir vapur, Moda'ya uğruyor ve Bostancı'ya gidiyor:

Kabataş-Moda-Bostancı vapuru

2. Haliç vapuru: Yedi iskeleye uğrayarak Bilâd-ı Selâse'nin iki ucunu birleştiriyor:
Eyüp-Üsküdar vapurunun uğradığı iskeleler:
Sütlüce, Ayvansaray, Hasköy, Balat, Fener, Kasımpaşa, Karaköy

Bu vapur ilk başladığı zaman izlenimlerimi yazmıştım:
http://eyler.blogspot.com/2005/06/hali-golden-horn.html
O zamanki rotada Hasköy yerine Eminönü vardı.


5 Haziran 2026

İstanbul ve Bilâd-ı Selâse

M Akif Eyler

Bilâd-ı Selâse olarak anılan üç belde, Eyüp, Galata ve Üsküdar yerleşim ve yönetim birimleri ifade etmektedir. Silivri'ye kadar olan bölge Eyüp, Yeniköy'e kadar olan bölge Galata ve Pendik'e kadar uzanan bölge de Üsküdar Kadısının idaresi altındadır.
https://tr.wikipedia.org/wiki/Bilâd-ı_selâse

Osmanlı Devletinin eski idâre teşkilâtinde İstanbul, “Nefs-i İstanbul” “Eyyub”, “Galata” ve “Üsküdar” olmak üzere birbirinden asla ayrılmaz bir arada dört şehir kabul edilmiş idi; Eyyub, Galata ve Üsküdar, ayrı ayrı zikredilmeyüb “Bilâdı Selâse”, Üç Belde adı altında toplanmış; bütün İstabul Vilâyeti kasdedildiği zamanlar, “İstanbul ve Bilâdı Selâse” denilirdi.
https://istanbulansiklopedisi.org/handle/rek/6880

1980'lerde "Büyük şehir" yapısı kurulunca, sur-içi eski İstanbul iki ilçe oldu: Fatih ve Eminönü. Klasik üç beldeden de üç ilçe çıktı: Eyüp, Beyoğlu, Üsküdar.

İstanbul ve Bilâd-ı Selâse

İstanbul'un üç bölgesi -- 2026

40 yıl sonra, sur-içi yerli nüfus çok azalınca Eminönü ilçesi tamamen yok oldu. Artık sur içindeki yedi tepe tamamen Fatih ilçesine bağlı. Buna karşılık, dev metropol her yöne doğru gelişmeye devam ediyor. Yeni üç belde için aday ilçeler Esenyurt (Avrupa), Zeytinburnu (eski metropol) ve Sultanbeyli (Asya) olabilir. Yine Bilâd-ı Selâse var, lakin anlamı çok değişti.


1 Haziran 2026

İki taşın arasındaki güzellik

Ali Demir, İTÜ

İki taşın arasında da olsan,

Toprak namına sadece süprüntü de olsa,

Ne türden bir zorluk içinde olursan ol,

Nasıl sıkıntılar içinde olursan ol,

Sende var olan tüm güzellikleri dışa vurmaktan bir an bile çekinme,

İçindeki güzelliği sonuna kadar sergile,

Bilen var mı? Gören var mı? Duyan var mı? diye bir an bile tereddüt etme.

Tüm bu güzellikleri var eden mutlaka görüyor ve senden bunu bekliyor.

Ne kadar naif, ne kadar kırılgan, ne kadar aciz olursan olan sende var olan zarafeti mutlaka ortaya koy ve dünyayı güzelleştir.

Şuna inan ki varlık sebebin sadece bu güzelliği ortaya koymaktır.


NOT: Bu güzelliği Bayramın üçüncü günü sabah namazından sonra Kadir abimle Meram'da yaptığımız yürüyüş güzergahında buldum.